چرا دندان هایم حساس شدهاند؟
1. حساسیت دندان چیست
چرا دندان هایم حساس شدهاند ؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت حساسیت دندان، مشکلی شایع است که بسیاری از افراد را آزار میدهد. این مشکل با درد تیز و ناگهانی در هنگام تماس دندان ها با مواد غذایی گرم، سرد، شیرین یا ترش مشخص می شود. مینای دندان به عنوان سدی محافظ، از عاج نرم زیرین محافظت میکند. لثه ها نیز با پوشاندن ریشه دندان، از آن در برابر آسیب محافظت میکنند. با این حال، ساییدگی مینا، تحلیل رفتن لثه، پوسیدگی دندان، شکستگی یا ترک خوردگی دندان میتواند باعث شود تا عاج در معرض مواد محرک قرار گیرد. عاج دارای هزاران کانال ریز است که به عصب دندان متصل هستند. زمانی که این کانال ها در معرض عوامل تحریک کننده ای مانند گرما، سرما، مواد اسیدی یا شیرین قرار میگیرند، درد ایجاد میشود.
2. علت حساسیت دندان ها
2.1. سایش مینای دندان
استفاده مداوم از مسواک های سخت، عادت به جویدن ناخن ها از جمله عوامل اصلی سایش مینای دندان هستند. با سایش مینای دندان، عاج حساس دندان نمایان شده و در نتیجه دندان نسبت به محرکهای سرد، گرم، شیرین و ترش حساس می شود.
2.2. تحلیل رفتن لثه
بیماری های لثه ای مانند ژنژیویت و پریودنتیت باعث تحلیل رفتن لثه ها و نمایان شدن ریشه های دندان می شوند. ریشه دندان فاقد مینا بوده و بسیار حساس است و منجر به علت حساسیت دندان میشود. بنابراین، هرگونه تماس با مواد غذایی گرم، سرد، شیرین یا ترش میتواند باعث ایجاد درد و ناراحتی شود.
2.3. پوسیدگی دندان
حفره های ایجاد شده در اثر پوسیدگی، عاج دندان را در معرض مواد محرک قرار داده و باعث حساسیت میشود. علاوه بر این، پوسیدگی دندان میتواند به عصب دندان نیز برسد و باعث درد شدید خواهد شد.
2.4. شکستگی دندان
ترک یا شکستگی دندان میتواند به عاج رسیده و علت حساسیت دندان ها شود. این مشکل معمولاً در اثر ضربه یا جویدن مواد سخت ایجاد میشود.
2.5. سفید کردن دندان ها
برخی از روشهای سفید کردن دندان ها، به خصوص روشهای خانگی یا روش هایی که مواد شیمیایی قوی دارند، میتوانند باعث حساسیت موقت دندان ها بشود.
2.6. ترمیمهای نامناسب
پرکردگی ها و روکش های نامناسب میتوانند باعث ایجاد حساسیت در اطراف دندان شوند. اگر پرکردگی یا روکشی به درستی انجام نشود، ممکن است باعث نشت مواد غذایی و باکتری ها به داخل دندان شده و در نتیجه باعث التهاب و حساسیت شود.
2.7. عادات بد دهانی
مصرف بیش از حد مواد غذایی و نوشیدنی های اسیدی، مانند مرکبات و نوشابه، میتواند مینای دندان را نازک کرده و حساسیت را افزایش دهد.
2.8. دندان قروچه
ساییده شدن دندان ها به هم در هنگام خواب یا استرس میتواند مینای دندان را از بین ببرد و به عاج آسیب بزند و علت حساسیت دندان شود.
2.9. پرکردگی های قدیمی
برخی از پرکردگی های قدیمی ممکن است نشتی داشته باشند و باعث نفوذ باکتریها و ایجاد حساسیت شوند.
3. روشهای ها درمان حساسیت دندان
انتخاب روش درمان به علت اصلی حساسیت دندان بستگی دارد. برخی از روشهای درمانی رایج عبارتند از:
3.1. خمیر دندان های مخصوص حساسیت
این خمیر دندانها حاوی موادی هستند که دهانه های عاج دندان را مسدود کرده و از ورود مواد محرک به داخل دندان جلوگیری میکنند.
3.2. دهانشویههای ضد حساسیت
استفاده از دهانشویه های ضد حساسیت میتواند به کاهش حساسیت دندان کمک کند.
3.3. فلوراید تراپی
فلوراید یک ماده معدنی طبیعی است که در آب، خاک و برخی از مواد غذایی مانند چای یافت میشود. این ماده با نفوذ به ساختار مینای دندان، آن را تقویت کرده و در برابر پوسیدگی مقاومتر میکند.
3.4. باندینگ دندان
در این روش، یک ماده رزینی روی دندان قرار میگیرد تا دهانه های عاج دندان را بپوشاند.
3.5. لیزر درمانی
در این روش درمان حساسیت دندان، لیزر با ایجاد حرارت کنترل شده، دهانه های کوچک عاج دندان را مسدود میکند. این کار باعث میشود مواد محرک مانند سردی، گرمی و اسیدها نتوانند به عصب دندان نفوذ کرده و باعث درد شوند.
3.6. درمان ریشه
در صورتی که حساسیت دندان به دلیل پوسیدگی عمیق یا آسیب به عصب دندان باشد، درمان ریشه ممکن است ضروری باشد.
3.7. جراحی لثه
در صورتی که تحلیل رفتن لثه باعث حساسیت دندان شده باشد، جراحی لثه میتواند برای پوشش ریشه دندان انجام شود.
4. راه های تسکین درد و پیشگیری از حساسیت دندان ها
استفاده از مسواک نرم و خمیردندان مخصوص: مسواک نرم به مینای دندان آسیب نمیرساند و خمیر دندانهای مخصوص حساسیت حاوی موادی هستند که به کاهش درد کمک میکنند.
محدود کردن مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای اسیدی: مصرف زیاد مواد اسیدی میتواند مینای دندان را نازک کند.
استفاده از نی: برای مصرف نوشیدنیهای سرد یا گرم از نی استفاده کنید تا تماس مستقیم نوشیدنی با دندانها کاهش یابد.
مراجعه منظم به دندانپزشک: معاینات منظم دندانپزشکی به تشخیص زودهنگام مشکلات دندانی و درمان حساسیت دندان کمک میکند.
جلوگیری از دندان قروچه: استفاده از محافظ دهان میتواند از آسیب به دندانها در هنگام خواب جلوگیری کند.
5. راهکارهای خانگی برای تسکین موقت درد حساسیت دندان
5.1. خمیر دندانهای مخصوص حساسیت
این خمیردندانها حاوی پتاسیم نیترات یا استرانسیوم کلراید هستند که با مسدود کردن کانال های عاج دندان، از ورود مواد محرک به داخل دندان جلوگیری میکنند.
5.2. شستشوی دهان با آب نمک گرم
نمک دارای خاصیت ضدعفونیکنندگی است و میتواند به کاهش باکتری های دهان و همچنین کاهش التهاب ناراحتی ناشی از حساسیت دندان کمک کند.
5.3. اجتناب از مصرف غذاهای بسیار سرد یا گرم
هنگامی که یک دندان حساس در معرض تغییرات دمایی ناگهانی قرار میگیرد، لوله های ریز عاج دندان منقبض یا منبسط شده و باعث حرکت مایع داخل این لوله ها و در نتیجه تحریک عصب دندان و ایجاد درد میشوند.
5.4. استفاده از مسواک نرم
استفاده از مسواک نرم و مسواک زدن با ملایمت به کاهش سایش دندان ها کمک میکند.
5.5. روغن میخک
روغن میخک خاصیت ضد درد و ضد باکتریایی دارد و میتواند به تسکین درد حساسیت دندان کمک کند. چند قطره روغن میخک را روی یک پنبه بریزید و به آرامی روی دندان حساس بمالید.
5.6. ژل آلوئه ورا
ژل آلوئه ورا دارای خواص ضد التهابی است و میتواند به کاهش حساسیت و درد کمک کند.
6. چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر حساسیت دندان شما در مدت زنان کمی برطرف نشد یا بدتر شد، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک با بررسی دقیق وضعیت دهان و دندان شما، علت اصلی حساسیت را تشخیص داده و بهترین روش درمان حساسیت دندان را برای شما تجویز خواهد کرد.
7. نکات مهم برای پیشگیری و درمان حساسیت دندان
حساسیت دندان یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از افراد با آن مواجه میشوند. دلایل متعددی از جمله سایش مینای دندان، تحلیل رفتن لثه، پوسیدگی دندان و شکستگی دندان میتواند باعث بروز این مشکل شود. برای درمان و پیشگیری از حساسیت دندان، رعایت نکات زیر ضروری است:
مراجعه به دندانپزشک: خود درمانی حساسیت دندان میتواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد. بنابراین، اولین و مهم ترین گام برای درمان این مشکل، مراجعه به دندانپزشک است. دندانپزشک با بررسی دقیق وضعیت دهان و دندان، علت اصلی حساسیت را تشخیص میدهد و درمان مناسب را تجویز میکند.
بهداشت دهان و دندان: رعایت بهداشت دهان و دندان یکی از مهمترین عوامل در پیشگیری و درمان حساسیت دندان است. مسواک زدن منظم با مسواک نرم، استفاده روزانه از نخ دندان و دهانشویه های مناسب به کاهش باکتریهای دهان، جلوگیری از پوسیدگی دندان و حفظ سلامت لثه ها کمک میکند.
تغذیه سالم: مصرف غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D مانند شیر، ماست، پنیر و سبزیجات برگ سبز تیره به تقویت مینای دندان و کاهش حساسیت کمک می کند. همچنین، محدود کردن مصرف غذاهای اسیدی و نوشیدنیهای گازدار میتواند از آسیب به مینای دندان جلوگیری کند.
